Tuesday , October 24 2017
Home / Cild / Cild 1 / Xebateke Berawirdkarî (Komparatîf) û Dijberawirdkarî (Kontrastîf) li ser Demên Îngilîzî û Kurmancî

Xebateke Berawirdkarî (Komparatîf) û Dijberawirdkarî (Kontrastîf) li ser Demên Îngilîzî û Kurmancî

Nesim SÖNMEZ -Resul GEYİK

PUXTE:

Her çiqas Îngilîzî û Kurmancî di heman malbata zimên de cî bigirîn jî di şaxên cuda de ne, hevparî û cudahî di navbera her du zimanan de hene. Gava xwendevanek ji van zimanan yekî hîn dibe hevparî teqez hînbûnê hêsantir û cudahî jî dijwartir dike, ev jî ji ber hebûna hevparî û cudahiyan, bi awayekî normal dibe sedema tevliheviya mijaran. Armanca me di vê gotarê de bi berawirdkirina demên Îngilîzî û Kurmancî, tespîtkirina hevparî û cudahiyan e. Bi nêrîna zimanzaniyê, ev mijar di her du zimanan de bi awayên cuda dikare bên nirxandin.

Di destpêka gotarê de, pênasekirina têgehên berawirdkirinê heye. Û pey re jî dîroka xebatên berawirdkirî yên Îngilîzî û Kurdî-Kurmancî tên vegotin. Berawirdkirin wê di asta hevoksazî (sentaks) û di bikaranîna deman (semantics) de be. Di serî de, hevokên hevpar dê bên hilbijartin û berawirdkirin. Armanc bidestxistin û dîtina hevparî û cudahiyan e. Mirov dikare bibêje wekî metodê wê şayesandin, berawirdkirin, şîrovekirin û texmînkirin bên bikaranîn. Digel zaravayê Kurmancî hatibe xebitîn jî, mînakên Soranî, devokên Kurmancî yên bi cudahiyê ku me bidestxistine jî hatine dayin. Digel formulên demsaziyê di her du zimanan de, bikaranîna deman jî hatine dayîn da ku mirov bikare bi awayekî vekirî forman bibîne û bide berhev. Di dawiyê de mînakên bikaranînê hatine dayîn û cudahiyên her du zimanan hatine derbkirin û bi mînakan jî rewşa wan bi awayekî zelal hatiye dayîn.

Weke pirsgirêkek mirov dikare bibêje ku tunebûna xebatên bi vî rengî û şeklî teqez pirsgirêkên metodê derxist holê, lê ji aliyekî din ve jî ev bû sedema nerîneke resen û pêşane.  Di encama gotarê de jî encamên li gorî bikaranîn, hevoksazî, demsazî û rê û rebazên her du zimanan hatin derxistin.

Bêjeyên sereke: Îngilîzî, Kurdî, dem, berawirdkirin, zimanê armanc, Kurmancî.

Dabar Kirin

About Nesim SÖNMEZ

Check Also

Nasandina Giştî ya Edebiyata Dînî ya Kurdên Yarsanî

Shahab VALI Asst. Prof., Mardin Artuklu University, Turkey Wergera ji Frensî: Sevda Orak Reşitoğlu

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *