Monday , December 18 2017
Home / Cild / Cild 2 / Melayê Cizîrî û Feqî Teyran

Melayê Cizîrî û Feqî Teyran

D.N. MACKENZIE
Ji Îngilîzî: Abdullah  İNCEKAN

Şiîra kevn ya Kurdî gelek kêm tê nasîn. Nusxeyên wan gelek kêm in û bi pirranî jî di kitêbxaneyên şexsî de wenda bûne. Agahiyên kêm yên di heqê nivîskarên wan de hatine dayin, bi pirranî dijberî hev in. Loma jî zanînên qet’î yên ku dikarin bên komkirin, bi qîmettir dibin. Ji bo kesê ku li hember Kurdan hestiyar e û ji bo lêkolina dîrok û çanda wan alîkar bûye, xebatên berhevkirî ciyê kêfxweşiyê ne.

Çavkaniya pêşîn ya di heqê şiîra destpêkê ya Kurdî de beşa Mahmûd Efendî Bayazîdlî ye, ku ji bo A. Jaba nivîsiye û di qismê duduyan yê Recueil de notices et récits kurdes de berî sedsalekê  weşiyaye. Em li ser şairê dudu û sisêyan, li ser Melayê Cizîrî û Feqî Teyran, bi taybetî li ser tarîxên wan disekinin. Di heqê yê pêşîn de Mahmûd Bayazîdlî dinivîse: “Eslê wî ji Cezîra  Botan  e. Navê wî Şêx Ehmed bû. Ew di 540î [1145-6] de li Cizîrê peyda bûye. Ev Şêx Ehmed di 556an [1161] de koç dike.” Û li ser yê duduyan: “Navê wî Muhem- med bû. Eslê wî ji Miksê bû. Ew di 702yan de [1302-2] peyda bûye. Di şiîrê de navê wî Mîm û Hê bû. Wî 75 salan emir kiri- ye û di 777an [1375-6] koç kiriye.” Şaşitiya vekirî di vir de ew e, ku şêst sal emir ji bo Cizîrî hatiye dayin. Jaba gotina peyda bûye bi awayê ‘xwe di 540î de li Cizîrê daye nasîn’ (se fit connaitre) xelet wergerandiye û bi vî awayî şopeke şaş vekiriye.

*Ev nivîs di vê kitêbê de derketiye: M. Minovi & I. Afshar (eds.). Yadname-ye Îranî-ye Minorski (Tehran:  Tehran University, 1969), rûpel.  125-30

Dabar Kirin

About Abdullah İNCEKAN

** Lêkolîner, Almanya / reasercher, Germany. e-mail: aincekan@gmail.com.

Check Also

Mela Ebdulfettahê Hezroyî (Fethî) û Qesîdetu’l-Qelema Wî (Metn-Lêkolîn)

PUXTE: Helbestên babeta qelemê yên Edebiyata Klasîk (qelemname) hem wekî cureyekî edebî girîng in hem …

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *